De lat leg ik altijd hoog, op mijn werk en in mijn privé. Dat levert vaak mooie dingen op, maar is bij tijd en wijlen ook dodelijk vermoeiend. Nu ik hier in Frankrijk zit afgezonderd van mijn gezin en van alle werkzaamheden die daarmee gemoeid gaan, vraag ik mijzelf af waarom ik die lat zo hoog leg. Tijdens mijn dagelijkse wandeling door de bergen aan de voet van de Alpen waarvan de toppen bedekt zijn met sneeuw denk ik na over de vaak absurd hoge eisen die ik mijzelf en anderen stel. Waarom wil ik altijd de top bereiken? Waar komt dat ‘eeuwige moeten’ vandaan? Wie legt mij dat op?
Over de lat gesproken, die leg ik op realistische hoogte ook voor onze app. Klaar is Kees staat op de Huishoudbeurs van 25-27 (woe-vrij) februari waar we de app gaan lanceren. We gaan dan een grote impact meting starten in samenwerking met de Erasmus Universiteit Rotterdam en Universiteit Leiden en daarvoor gaan we flyeren. Vind je het leuk om samen met ons de balans in het huishouden te herstellen en mee te flyeren op een van die dagen? Geef je dan op via elien@keesisklaar.nl onder vermelding van de dag en het dagdeel 10.00-12.30 of 13.30-16.00u.
Die hoge eisen leggen een bepaalde druk op mij, waardoor ik stress ervaar. Ik ben niet de enige. Uit onderzoek van Eurostat blijkt het aandeel werkgebonden psychische klachten (zoals stress, depressie en angst) hoog in Nederland met 31,5%. Dit ligt een stuk hoger dan het gemiddelde van de EU(Europese unie)-landen met 16,4%.
Uit onderzoek van TNO Nederland blijkt dat de prestatiedruk de hoofdoorzaak is waarom Nederland zo hoog scoort op burnouts. Het gevoel altijd alles goed moeten doen, het constant bereikbaar zijn, zorgtaken, en de combinatie van werk en gezin geven veel stress.
En de groep jonge vrouwen met forse klachten groeit: in 2020 ervaart 25% van deze jonge vrouwen burn-outklachten en in 2022 ligt dit percentage zelfs op 29%. Dat is bijna 1 op 3 jonge vrouwen! Maar ook de groep jonge mannen met klachten neemt over de jaren toe: in 2022 ervaart 23% burn-outklachten waar dat in 2015 nog 13% was.
Waarom willen jonge vrouwen het altijd goed doen? Mooi voorbeeld hier is het weekendje weg met mijn zussen in een huisje op de Veluwe. Aan het einde van het weekend moesten we het huisje schoon achter laten. Maar wat schoon is voor de een is niet schoon genoeg voor de ander. We hadden een discussie of je wel of niet de vaatwasser moest uitruimen. Ik vond van wel, maar mijn zusje vond van niet. Ik vertelde dat het schoon achterlaten van een huisje altijd tot veel stress leidt in ons gezin. Toen zij zei: ‘ja, dat snap ik wel, maar waarom stel je die standaard dan niet naar beneden bij. Ik heb nog nooit vier sterren gekregen omdat ik de vaatwasser niet heb leeg geruimd.’ Daar had ze wel een punt natuurlijk.
Het zijn verwachtingen die ik al van jongs af aan heb geïnternaliseerd en die in het DNA van onze familie zitten. Mijn oma runde een boerderij dat er altijd tip top bij lag. Zo eentje waarbij de stoep schoon is geveegd, de bloembakken er immer fleurig bij staan en het erf er opgeruimd bij ligt. Ik herinner mij nog sterk hiervoor ontzag te hebben als kind. Iets dat ik later ook wilde, orde op zaken. Een boerderij is tegelijkertijd werk en privé, het is ook om die reden dat boeren vrijwel nooit op vakantie gaan. Het arbeidsethos ligt hoog: werken is wat de klok slaat.
Maar er speelt nog iets anders hier en dat heeft te maken met de karrensporen van het patriarchaat, zoals Christien Brinkgreve zo mooi benoemd in haar boek het Beladen Huis. Want het valt mij op dat mannen veel beter in staat zijn om de chill modus te pakken. Schaamteloos op die bank te gaan liggen, terwijl er nog een bak aan werk te doen is. Schijnbaar geen last hebben van die openstaande takenlijst in huis: de opeenstapeling aan non-events. De tafel die nog niet is afgeruimd, de persoonlijke eigendommen die op de trap liggen stof te happen, het doekje dat nog niet over dat aanrecht is gegaan, de was die gaandeweg de gestalte van de Alpen aanneemt en noem zo maar op.
Ook blijkt uit onderzoek door de University of Southern California dat het stress level van vrouwen daalt wanneer mannen taken oppakken in het huishouden. Bij mannen gold juist dat hun stress level daalde als ze iets aan vrije tijd deden, maar enkel als hun vrouw op dat moment iets in het huishouden deed (zie pag 52 van How not to hate your husband after kids).
Dus stel, je man ligt op de bank en er moet nog een hoop gebeuren in huis, dan lukt het vrouwen moeilijk te ontspannen. Sterker nog, ze zullen eerder geneigd zijn harder aan de slag te gaan. Dit laat de man nog meer ontspannen.
Het gedrag van de een versterkt dus het gedrag van de ander. Hoe meer chill de man pakt des te harder de vrouw gaat werken. Het is een glijdende schaal. De man gaat minder doen en de vrouw gaat over-functioneren. Het doet mij denken aan Labour diggers, een nieuwe opkomende term vanuit deVS voor dit fenomeen. Het is de inverse van Gold diggers waar vrouwen vaak van beschuldigd worden. Gold diggers voelen zich aangetrokken tot financieel succesvolle mensen. Labour diggers vinden het sexy als hun partner hard werkt.
Maar de verwachtingen over onze eeuwenoude huisvlijt liggen niet alleen bij de man, die worden ook zichtbaar op het moment dat er bezoek komt. Wie wordt er afgerekend op een smerig aanrecht als de schoonfamilie langs komt? ‘Oh ho, zal ik dit dan nog maar even doen’, zegt mijn schoonmoeder tegen mij. ‘En vergeet je niet er nog een was in te stoppen, want ik zie dat er behoorlijk wat ligt’. Het zijn dit soort terloopse opmerkingen die fnuikend werken. Je voelt je direct schuldig, tekort schieten en vervalt meteen weer in die overdrive. Je komt te laat op je werk en zet daar ook nog een tandje bij. Je bent het gewend.
Maar op termijn wreekt het zich. De kar van het patriarchaat trekt haar sporen door je lichaam. Je raakt sneller vermoeid, eerder gespannen en geïrriteerd en je glimlach verdwijnt. Tot op het moment dat je murw geslagen bent en in verzet komt. Hoe eerder, hoe beter.
Welkom bij Klaar is Kees. Er moet iets gebeuren in Nederland. We bedachten een nieuwe aanpak voor het huishouden met een betere verdeling op basis van tijd: Klaar is Kees!
Vind je het leuk om samen met ons de balans in het huishouden te herstellen en mee te flyeren op 25-27 (woe-vrij) februari? Geef je dan op via elien@keesisklaar.nl onder vermelding van de dag en het dagdeel 10.00-12.30 of 13.30-16.00u.