Vandaag neem ik jullie mee in het idee achter Just, een verhaal van generationele patronen doorbreken in een zoektocht naar kleinhuiselijk geluk. Voor Milan, mijn partner en liefde van mijn leven, en ik duurde het jaren voordat wij het roer in ons huishouden omgooiden. In het begin dachten we dat we het eerlijk verdeeld hadden. Ik deed heel veel onzichtbaar werk dat hij niet zag. Hij zag het al helemaal niet als zwaar, dat leek meer iets dat ik zelf ervoer.
Het begon pas écht te veranderen na een dikke relatiecrisis. We besloten onze huishoudelijke taken en tijd te turven. Onder veel gevloek van Milan ontdekte we dat ik maar liefst 80% van het huishouden deed, naast mijn fulltime baan en de gedeelde zorg voor onze twee kleine kinderen. Zeven jaar lang hield ik dit vol, totdat ik besefte waarom ik vaak zo uitgeput was. Dit was geen winnend model; er moest iets veranderen.
Deze kwestie raakte me diep. Het was niet zomaar klein huiselijk geneuzel waar ik moeilijk over deed. Nee, dit was een schreeuw uit mijn familiegeschiedenis. L’Histoire se répète. Mijn overgrootoma van mijn moeders kant was boerin, had 10 kinderen en raakte tijdens de overgang overweldigd door de repetitieve huishoudelijke taken. Ze is toen het huis uitgevlucht en dat werd in die tijd niet begrepen. Ze moest wel gek zijn, dacht men. Ze hebben haar opgepakt en in een gesticht geplaatst, waar ze kort daarna overleed. Een van haar kinderen, dat is dus mijn oma Nel, die had 9 kinderen. Zij kon het huishouden uiteindelijk enkel volhouden op basis van veel medicatie en slaappillen en overleed jong. Mijn moeder, die kostwinnaar was toen ze trouwden, werd uiteindelijk huisvrouw en worstelde met haar psychische gezondheid. Haar gevoel van gevangen zitten in het huishouden leidde tot meerdere zelfmoordpogingen. Mijn vader deed daarom relatief veel in het huishouden en ik zag mijn moeder’s worsteling als een zwakte. Pas na hun scheiding kon ik haar verhalen in perpectief plaatsen en begrijpen. Ik prentte mezelf in het anders te doen en het trauma van mijn moeders lijn te doorbreken.
Mijn vaders kant kent ook zijn eigen verhaal. Mijn oma was boerin en een werkpaard, altijd bezig. Met werken los je alles op, dat was haar credo. Haar moeder werd op jonge leeftijd weduwe met zeven kinderen, toen haar man stierf aan de Spaanse Griep. Overdag runde mijn oma de boerderij en ’s avonds ging ze poetsen. Zij ging om 3u slapen en stond 6u ’s ochtend weer op. Het was haar droom om de grootste boerderij van de regio te bouwen. Ze was daarin ook innovatief en zocht het experiment op als het ging om technische vernieuwingen in de stallen. Het was een trotse vrouw en moeder van 9 kinderen. Op zondag Rustdag bakte ze de hele dag brood voor de rest van de week
.
Toen Milan mij vroeg om samen te wonen, voelde ik niets minder dan blinde paniek. Zou ik in staat zijn het patroon te doorbreken? Natuurlijk, dacht ik. Daten met mijn man was te gek en na zoveel heen en weer gefiets tussen zijn kamer en die van mij, zou samenwonen rust geven.
De praktijk bleek echter weerbarstiger. Na een jaar samenwonen zaten we al bij een relatietherapeute. Het delen van een huishouden bracht heel wat spanningen met zich mee.
Toch kwamen we wel ergens. Hij leerde opruimen en koken, en met een nieuwe keuken en vaatwasser maakten we samen het huis aan kant. Een organische taakverdeling die veranderde toen ik zwanger werd. Hij leerde mij het mantra: ‘elke minuut op de bank is er een’. En hij? Hij ging meer doen, dus dat was top.
Vanaf het moment dat we ons eerste kind kregen ontstond er een nieuwe dynamiek. Milan, een muzikant, trad veel op en sprak af met vrienden. Onze 50-50 verdeling vervaagde en begon te schuiven. Of zoals een familielid het droog formuleerde: ‘De ene gender doet nu eenmaal meer in huis.’ Mijn ‘natuurlijke gave’ om huishoudelijke taken te zien, leidde tot steeds meer last op mijn schouders.
De komst van ons tweede kind bracht veel vreugde, maar sloeg het huishouden compleet uit het lood. Inmiddels was ik op mijn werk verantwoordelijk voor meerdere teams en ook thuis hield ik alle ballen in de lucht. Ik ging steeds meer doen en alle brandjes blussen. Dag in dag uit. Toen ons zoontje 4 werd, ontplofte onze relatie bijna. Ik was op het randje van een burn-out.
Er moest iets gebeuren. We bedachten een nieuwe aanpak voor het huishouden met een betere verdeling op basis van tijd: Just!