Ik weet nog dat ik na een eerste fantastische date een tweede date volgde met mijn man, zo’n twintig jaar geleden, en dat ik een totale black-out kreeg. De ochtend dat ik wegreed op mijn fiets uit Amsterdam-West belde ik een vriendin met het nieuws dat ik mijzelf lesbisch verklaarde. Het was een super leuke man, geweldig om mee te lachen, ik kon mijzelf geen leukere man voorstellen, maar het werkte niet. Dat was mijn eerste ervaring met heterofatalisme.
“Mannen stellen vrouwen op alle vlakken teleur. Dus besluiten steeds meer vrouwen te stoppen met de romantische heteroliefde. ‘Mannen zijn emotioneel onvolwassen en voegen niets aan mijn leven toe.’” Deze week verscheen er een interessant artikel van Laura Kemps in Vrij Nederland: Heterofatalisme: vrouwen geven het op.
Even voor de duidelijkheid: mannen met empathie, zorgzaamheid en die begrijpen dat hun partner niet hun moeder is, hebben niks te vrezen. Maar de cijfers liegen er niet om: Nederland telt maar liefst 3,4 miljoen eenpersoonshuishoudens, anderhalf miljoen meer dan begin deze eeuw. De verwachting is dat deze tot 2035 met ruim 400 duizend toenemen tot 3,8 miljoen.
De term heterofatalisme of heteropessimisme zoals half 2025 gemunt werd door Amerikaanse journaliste Jean Garnett in de NY Times.
We now have a fancy word, “heteropessimism,” to describe the outlook of straight women fed up with the mating behavior of men. Coined by the sexuality scholar Asa Seresin, who later amended it to “heterofatalism,” the term seems, at first glance, to distill a mood that is no less timely for being timeless.
Het refereert ook aan de 4B-beweging uit Zuid-Korea waarin de B’s staan voor vier afwijzingen: geen romantische relaties hebben met mannen (biyeonae), geen seksuele relatie hebben met mannen (bisekseu), niet trouwen met een man (bihon) en geen kinderen hebben met mannen (bichulsan). Protesten vinden online plaats en in steden dooe heel Zuid Korea, waarbij een vrouwenrechten manifestatie 33 uur lang duurde en de ene na de andere vrouw het podium pakte en fulmineerde over hun ervaringen met gendermisbruik.
Als we deze bewegingen volgen dan betekent dit de teloorgang van het gezin. Het kerngezin wel te verstaan. Vrouwen kunnen op zich alsnog via een spermadonor kinderen opvoeden. Maar dan dus zonder vader. Ik vraag me hardop af wat voor generatie kinderen dat gaat opleveren.
Maar ook binnen het gezin neemt de tolerantie naar mannen toe af. In 70% van de gevallen initieert de vrouw een scheiding. In Nederland eindigt ruim 1 op 3 huwelijken in een echtscheiding. In iets minder dan de helft van de gevallen waren minderjarige kinderen bij de scheiding betrokken. 80% van de kinderen woont bij de moeder. Volgens het CBS is de kans dat een huwelijk strandt ongeveer 40%.
Vrouwen missen emotionele beschikbaarheid in de man, nog geen tien procent van de vaders verdeelt de zorg van kinderen gelijk met zijn partners (Emancipatiemotor 2024). Geen randverschijnsel, maar een structureel falen volgens jeugdartsen Bregje Feuth en Mirte Wibaut in hun nieuwe boek Who Cares? Ze bespreken daarin ook het begrip emotionele onttrekking. Dat gaat over mannen die structureel weinig of geen zorg uitvoeren terwijl ze fysiek wel aanwezig zijn, bijvoorbeeld op een papadag. Dat is geen individueel falen, maar een cultureel genormaliseerd patroon. Mannen, emancipeer nou eens echt, roept het NRC op.
Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Want het patriarchaat laat haar karrensporen na. En die zijn diep. Vaders zijn jongens die opgevoed zijn om groot, sterk en stoer te zijn. Huilen? Nee, janken is voor mietjes. Kwetsbaarheid is er enkel voor meisjes. Maar als je je niet kwetsbaar mag opstellen, dan mag je dus ook geen vragen stellen, dan moet je altijd alles mansplainen. Dan praat je over jezelf, dan neem je ruimte in, dan overstem je de ruimte. Dan laat je je agressie botvieren zonder daarop te reflecteren. Dan leer je je niet af te stemmen op de ander. En dat is gewoon triest voor deze jongens, want het voedt ze op tot slechte partners en tekortschietende vaders. Tot mannen die niet in staat zijn tot verbinding.
Of is er toch nog hoop? Therapie misschien? Een massaal Eureka-moment onder de mannelijke populatie. Wat als we mannen nu eens oproepen om op elkaar te oefenen. Gewoon eens wat vragen stellen aan elkaar in het café om een start te maken met deze vaardigheid. Door te vragen als een vriend iets van gevoel durft te delen. Ik denk dat er voor deze mannen dan een wereld te winnen is. Ik gun het ze, een beetje warmte en liefde.
Als dit bij jou resoneert, help je dan mee? Roep dan ook jouw man en vrienden op om elkaar eens vragen te stellen. Ik ben heel benieuwd wat dit oplevert, laat het me weten in de comments.